گواهی سپرده کالایی وارد مرحله‌ی بلوغ عملیاتی شد

به گزارش صدای بورس،امین آذریان، تحلیلگر بازار سرمایه گفت: سرمایه‌گذاران در این بازارها می‌توانند از طریق خرید و فروش گواهی‌های سپرده، بدون درگیری با حمل‌ونقل یا انبارداری، در نوسانات قیمت کالاها مشارکت کنند؛ بنابراین گواهی سپرده عملاً کارکردی مشابه سهام یا واحدهای صندوق کالایی پیدا کرده و بخشی از پرتفوی سرمایه‌گذاری متنوع (Diversified Portfolio) را تشکیل می‌دهد.

این ابزار در کشورهای پیشرو مانند آمریکا، هند، چین و برزیل نه‌تنها به‌عنوان سند مالکیت کالا، بلکه به‌عنوان دارایی مالی قابل‌معامله و وثیقه‌پذیر شناخته می‌شود.

او توضیح داد: به بیان دیگر، این ابزار توانسته است پلی میان دارایی‌های فیزیکی و بازار سرمایه ایجاد کند؛ پلی که هم به مدیریت ریسک کمک می‌کند و هم فرصت سرمایه‌گذاری ایجاد می‌کند.

آذریان ادامه داد: در ایران نیز طی چند سال اخیر، بورس کالای ایران با همکاری سازمان بورس، اقدام به طراحی چارچوب‌های مقرراتی، پذیرش انبارها و راه‌اندازی معاملات گواهی سپرده برای کالاهای مختلف از جمله سکه و زعفران تا محصولات صنعتی و معدنی کرده است.

این کارشناس بازار سرمایه در پاسخ به این سوال که گواهی سپرده کالایی در ایران تا چه میزان با استانداردهای جهانی همسویی دارد، ابراز داشت: از منظر ساختار حقوقی و شفافیت معاملاتی، این ابزار تا حد قابل‌توجهی با استانداردهای بین‌المللی همسو شده است؛ زیرا فرآیند پذیرش انبار و صدور گواهی بر مبنای دستورالعمل رسمی و نظارت سازمان بورس انجام می‌شود. همچنین گواهی‌ها به‌صورت الکترونیکی و در سامانه معاملات بورس قابل نقل‌وانتقال هستند. در عین حال، قیمت‌ها و معاملات به‌صورت شفاف منتشر می‌شوند.

او با بیان اینکه هنوز در برخی حوزه‌ها نیاز به توسعه و به‌روزرسانی وجود دارد؛ خاطرنشان کرد: برای مثال در بخش‌هایی از جمله گسترش پوشش کالاها و انبارها در سطح ملی، افزایش پذیرش گواهی‌ها به‌عنوان وثیقه در نظام بانکی، بهبود زیرساخت‌های دیجیتال برای رهگیری کالا و تسویه هوشمند باید اصلاحاتی صورت بگیرد.

آذریان اظهار داشت: در مجموع می‌توان گفت که گواهی سپرده کالایی در ایران از فاز ابزار نوظهور عبور کرده و اکنون در مرحله‌ی بلوغ عملیاتی قرار دارد، هرچند برای رسیدن به استانداردهای جهانیِ بازارهای کالایی مثل بورس کالای شیکاگو CME (Chicago Mercantile Exchange یا Dalian -بورس کالایی دالیان یکی از چهار بورس کالایی اصلی چین است.Dalian Commodity Exchange (بورس‌های کالایی بزرگ دنیا نیازمند توسعه فنی و حقوقی بیشتری است.

او با تاکید بر اینکه گواهی سپرده کالایی یکی از ابزارهای مؤثر در عمق‌بخشیدن به بازار سرمایه است، ادامه داد: این ابزار با فراهم‌کردن امکان معامله کالا در بستر رسمی و شفاف، زمینه افزایش نقدشوندگی و جذب سرمایه‌گذاران جدید را فراهم می‌کند. همچنین به شفاف‌سازی زنجیره ارزش و کشف قیمت واقعی کمک می‌کند و امکان تأمین مالی بنگاه‌ها از طریق وثیقه‌گذاری گواهی‌ها نزد بانک‌ها و صندوق‌ها را به وجود می‌آورد.

آذریان در پایان خاطرنشان کرد: از سوی دیگر، توسعه گواهی سپرده کالایی، زیرساخت شکل‌گیری بازارهای آتی، اختیار معامله و صندوق‌های کالایی را فراهم می‌سازد. در نتیجه، گواهی سپرده کالایی را می‌توان حلقه‌ای میان اقتصاد واقعی و بازار مالی دانست که با گسترش دامنه کالاها و معاملات، به بلوغ و پایداری بازار سرمایه کمک می‌کند.